Türkiye

Anıtkabir: Türklerin En Büyük Anıtı

Anıtkabir, Ankara’da Atatürk’ün yattığı yerdir. Şehrin güneyinde düşen Rasattepe’dedir. Bu tepe, kaleden sonra, şehrin en yüksek noktasıdır.1938 yılının 10 kasım günü saat 9.05’te ebediyete göç eden Atatürk’ün naaşı, İstanbul’dan Ankara’ya getirilmiş, Etnografya Müzesi’ne konmuştu. Ondan sonraki yıllarda, bu en yüce Türk’ün şanına layık bir kabir yapılması için hazırlıklara geçildi, Anıtkabir Ata’nın ölümünden onbeş yıl sonra tamamlandı. Böylece, 10 kasım 1953’te, Atatürk’ün naaşı edebi istarahatgahıne nakledildi. Atatürk, gerçekte yurdun herhangi bir toprak parçasında değil milletin kalbinde gömülüdür. Büyük Ata, sağlığında şöyle demişti:

-“Beni, milletim nereye isterse gömsün, yeter ki unutmasın.”

Anıtkabir’in Rasattepe’nin üstüne yapılmasının nedeni, buranın Kale’den sonra Ankara’nın en yüksek tepesi olmasıdır. Ayrıca bu tepe şehrin gelecekteki gelişme alanı içinde de bulunmaktadır: Atatürk, bir gezinti sırasında çıktığı Rasattepe’den Ankara’ya bakmış, şöyle demişti:

-“Ankara Kalesi buradan ne kadar güzel görünüyor”

Rasattepe, Ankara İstasyonu’nun güneyinde,toprak düzetyinden 45 metre kadar yüksekliktedir. Şehrin hemen her yerinden rahatça görülebilir. Bahçelievler’e bakan güney yönü, dik bir yer halindedir. Tepenin öbür üç yönü ise, tatlı bir eğimle yavaş yavaş alçalır.

Anıtkabir Yarışması

Ata’nın naaşı Etnografya Müzesi’ne geçici olarak konulduktan sonra, büyük kurtarıcıya yakışacak bir Anıtkabir yapmak için hazırlıklara başlandı. Dünyanın en ünlü mimarlarının ilgisini çekmek amacıyla, uluslararası bir proje yarışması düzenlendi. Ayrıca, uluslararası ünlü mimarlarla sanatçılardan kurulu bir de jüri seçildi.

Hazırlanacak proje için ilan edilen program ile esaslar şunlardı:

1- Yeni Türkiyeyi kurmuş ve 10/11/1938’de ebediyete göçmüş olan Atatürk’ün tabutu önünde Türk milleti içten gelen bir teessür ve saygıyla eğilmiştir. Bu büyük insanın eserlerini ebediyete ulaştıracak ve Türk milletinin Ata’sına bağlılığını ifade edecek olan Anıtkabir , aşağıdaki esaslara göre hazırlanmalıdır.

2- Anıtkabir ziyaretgah olacaktır. Bu ziyaretgah büyük bir şeref metalinden girilecek, yüz binlerce Türk’ün, Ata’sının önünde eğilerek, tazmini sunarak bağlılığını tekrarlayarak geçmesine uygun olacaktır.

3- Bu abide, Ata’nın, asker Mustafa Kemal, Devlet Reisi Gazi Mustafa Kemal, büyük siyasetçi, bilim adamı, yapıcı ve yaratıcı büyük dehanın vasıflarının, kudret ve kabiliyetinin timsali olacak ve Onun şahsiyetiyle mütenasip bulunacaktır.

4- Anıtkabir’in, yakından görüldüğü kadar uzaktan da görülmesi gerektiği için ,Azametli bir silueti olmalıdır. Mimari motifler, abidenin uzaktan etkisini kaybetmeyecek küçük detaylardan ziyade, azamet ve kudret ifade edecek, büyük unsurlar olmalıdır.

5- Atatürk’ün adı ve şahsiyeti altında Türk Devleti sembolize edilmiş olduğu için, Türk milletine saygı ve tazimini göstermek isteyenler, Büyük Ata’nın katafalkı önünde eğilerek bu duygularını göstereceklerdir.

6- Anıtkabir’in bir esas şeref merhali bulunacaktır. Ata’nın lahdi Şeref Holünde bulunacaktır. Bu hol en az 250 ziyaretçiyi birden alacak büyüklükte olacaktır.

Yarışmanın Sonucu

Kurulan özel bir komisyon, bu esasları yedi ayda hazırladı. Yarışma 2 mart 1942’de sona erdi. Yarışmaya 49 proje gönderilmiştir. Bunların yarısı Türk mimarları, 8’i İtalyan,11’i Alman, ötekilerde çeşitli milletlere mensup mimarlar tarafından yapılmıştı. Ankara’da toplanan uluslararası jüri, 23 mart 1942’de,üç eseri birinci olarak seçti. Bu projeleri yapanlar,sırasıyla şunlardır:

1) Ord.Prof.Emin Onat ile Doçent Orhan Arda

2) Alman Profesörü Johannes Krüger

3) İtalyan Profesörü Arnoldo Feschini

Ayrıca, beş projeye de mansiyon verildi. Komisyon birinci seçilen projelerden Prof. Emin Onat’la Doçent Orhan Arda’ya ait projeyi uygulamaya karar verildi.

Anıtın Yapılışı

Anıtkabir’in temel atma töreni 9 ekim 1944’te yapıldı. İnşaatı 20 milyon liraya çıktı. Anıtkabir’de kullanılacak taşlar Çan-kırı çevresinden getirildi. Bu taşlar sarı ve açık kurşuni renktedir. Birçok Roma anıtlarında da aynı taş kullanılmıştır. Başlıca özeliği, hem gösterişli oluşu,hem de yıllarca dayanmasıdır. Şeref Holü’nün içindeki yan duvarlar ise, Bilecik’ten getirilen mermerlerle kaplanmıştır. Şeref Salonunundaki büyük lahdin mermeri Adana’nın Osmaniye İlçesinden getirilmiştir. Tek parça olan bu mermer çok değerlidir. Uzunluğu 4;20 genişliği 1,60 metredir. Ağırlığı 42 tondur. Türk işçileriyle taşçıları bu mermerleri Adana’da işleyerek lahit biçimine sokmuşlardır.

Anıtın Bölümleri

Anıtkabir’in bulunduğu Rasattepe, eteklerine kadar ağaçlandırılmıştır. Anıtkabir’e Nevzat Tandoğan Meydanından başlayan tatlı eğimli bir yoldan girilir, Geniş bir merdivenle anıtın bulunduğu alana çıkılır. Merdivenin iki yanında iki taş kule yükselir. Kulelerden birine Hürriyet Kulesi,ötekine de İstiklal Kulesi adları verilmiştir. Bunların içinde, Atatürk’ün altın yaldızlarla yazılmış özgürlük ve bağımsızlık üzerindeki vecizeleri bulunur. Kulelerin önünde, üç heykel topluluğu görülür. Birinci topluluktaki üç kadın heykeli çok anlamlıdır. Kadınlardan biri ağlar, ikincisi sakin durur, üçüncüsü de bereketi canlandıran bir tas tutar. İkincisi heykel topluluğunda ise asker, öğrenci, köylü bir arada temsil edilmiştir.

Merdivenden Anıtkabir alanına girilince, solda Anıt’ın heybetle yükseldiği görülür. Anıtkabir, bütünüylşe, bir Eti yapıtını andırır. Anıt yol, alan, şeref salonu olmak üzere, üç bölümdür. Çevresinde on kule sıralanmıştır. Bu kuleler Hürriyet, İstiklal, Müdafaa-i Hukuk, Cumhuriyet, İnkilap, 23 Nisan, Sulh,Zafer,Misak-ı Milli, Mehmetçik adlarını taşır. Çıkış yolundan sonra,250 metre uzunlukta bir giriş yolundan geçilir. Yolun iki yanında dizi dizi aslan heykelleri, meşaleler sıralanmıştır.

Bu yolun sonunda bir basamak, basamaktan sonra da Zafer Alanı gelir. Burası geniş bir alandır. Çankaya,Bakanlıklar,yeni Büyük Millet Meclisi binası,buradan eşsiz bir ihtişamla görünür. Zafer Alanının genişliği 130.uzunluğu 80 metredir. Anıtkabir’in ana binası Zafer Alanının solundadır. Buranın sağ dış duvarında Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi,solunda da Onuncu Yıl Nutku yazılıdır. Ayrıca, Anıtkabir’e çıkan merdivenlerde de Atatürk’ün “Ordular, ilk hedefiniz Akdenizdir,ileri!” buyruğunu verişini gösteren bir kabartma vardır.

Anıtkabir Sanal Gezi

Anıtkabir’e gidemeyenlere sanal olarak gezme olanağı mevcut http://www.360tr.net/ankara/anitkabir/ adresinden sanal olarak 360 derece Anıtkabir’i gezip inceleyebilirsiniz.

Sevgi, saygı ve minnetle anıyoruz… 

Gezily.com

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu